DOĞRU YOLDA MISINIZ

Doğru yol sözünü günde kaç defa kullanıyorsunuz? Bir… iki… beş.. on…

Çevrenizdeki insanlar da sizin için bu iki kelimeyi kullanıyorlardır.

Siz kullandığınızda karşı tarafa ne anlatmak istiyorsunuz? Karşı taraf size kullandığında siz ne anlıyorsunuz?

 Cümlenin gelişine, konuşulan konuya göre  eminim bir şeyler anlıyorsunuz.

Doğru yol deyince bir ovada dümdüz giden bir yolu düşünmüyorsunuz. Bu maddi bir doğru yoldur, ama asıl doğru yolun anlamı manevi doğru yoldur.

Bir doğru yol olduğunu kabul ettiğimize göre, bir de bunun tam tersi eğri yolun olduğunu kendiliğinden ortaya çıkıyor. Her şey zıddı ile anlaşılır.

Yolun doğru veya eğri olduğunun ölçüsü nedir?

Kısaca doğru yol nedir? Neye göre, kime göre doğru yol. Kişilere göre mi doğru yol, yoksa herkesin kabul ettiği bir doğru yol var mıdır? Varsa kaynağı nedir?

Vardır, kaynağı da Kuran’dır.

Allah, Fatiha suresinin 6.ayetinde diyor ki: Bize doğru yolu göster.

Kuran’daki söylenişi ile : İhdinas sıratel mustakim..

Her Müslüman bunu günde bir çok defa okur. Çokları  ayetin bize doğru yolu göster anlamında olduğunu bilmez bile. Bilenler de, doğru yol varmış ama diye düşünür, bunların neler olduğunu bilmez.

Onun için bu ayetin çok iyi bilinmesi gerekir. Allah, burada sadece bir doğru yolun olduğunu söylemektedir. Bu doğru yolun ne olduğunun sınırlarını da bir sonraki ayette göstermiştir.

Bu yol mutluluğa giden yoldur, sapıkların, mutsuzların yolu değildir.

Demek ki, doğru yol mutluluk yoludur, eğri yol mutsuzların yoludur.

Doğru yol tektir. Birdir. Allah’ın yoludur.

Doğru yol ancak Allah’ın yoludur. Bakara 120

Beni yaratan ve bana doğru yolu gösteren O’dur. Şuara 78

Bunun dışında  var gibi görünen yolların hepsi gide gide tek olan Allah’ın yolunda buluşurlar. Çünkü:

En son varış Rabbinedir. Necm 42

 Rabbine ulaşmak isteyen insan, doğru yolda yürümeyi amaç eden ve bu yolda yürüyen insandır.

Biz, insana iki göz,

 Bir dil,

 İki dudak verdik.

 Ona iki de yol gösterdik. Beled 8,9,10

Yolun doğrusu Allah’ındır. Yolun eğrisi de vardır. Allah dileseydi hepinizi doğru yola iletirdi.Nahl 9

Demek ki, iki yoldan biri doğru yol, öteki de doğru olmayan eğri yoldur.

Gösterilen iki yoldan biri olan doğru yol, en geniş anlamı ile Kuran’da şöyle tanımlanmıştır.

Allah’a kul olmak doğru yoldur. Ali İmran 51 

Allah’a kul olmak demek, O’nu bütün yönleri ile bilmek demektir. Allah’ı tam olarak bilmeyen O’na kul olamaz.

Doğru yol, Allah’ı tam olarak bilmektir. Gerisi ondan sonra gelir.

Kuran’da doğru yol, fiziki, yani bildiğimiz düz ovada uzanan yoldan çok insan hayatı için önemli manevi bir yoldur.

Doğru yolu böyle kabul etmemiz lazımdır. Bu nedenle doğru yol, adaletin yolu, dengenin yoludur. Bu yolda sapma, eğilme, bükülme, sınırı aşma, haksızlık ve hukuk kuralı ihlali söz konusu değildir.

Doğru yolun gerçek kaynağı Kuran’dır.

Şüphesiz ki bu Kur’an en doğru yola iletir.İsra 9

Evrensel doğru yolun kuralları Kuran ile insan hayatına girmiştir.

İnanan insan, doğru yolda olması gereken insandır.

İnanan insan, doğru yolu bilmek zorundadır. Doğru yolun ne olduğunu bilmeyen, doğru yolda yürümeye devam edemez.

Allah, yolu gösterdikten  sonra kulunu serbest bırakmıştır. Kul, gösterilen iki yoldan birini tercih edecek ve bu tercihinin sonuçlarına katlanacaktır.

Hak, Rabbinizdendir. Artık dileyen iman etsin, dileyen inkâr etsin.” Kehf 29

İsteyen yolun doğrusu seçer, isteyen de  doğru olmayan yolu.. Bu insanın kendine kalmıştır.Çünkü seçtiği yolda yaptıklarından, ya da yapması gereken yapmadıklarından sorumlu tutulacaktır.

Kuran, kendi ayetlerine kendi açıklamalar getiren bir kitaptır.

Kuran, kendini her şeyin açıklayıcısı olarak ilan eder. Yunus 37

Bizi doğru yola ilet ayetinin açıklamasını vererek doğru yolun ne olduğunu Kendisi açıklamıştır.

Önce Enam Suresinin 153. ayetine bakmamız gerekiyor.

 Bu benim dosdoğru yolumdur, onu uyun.

 Başka yolları uymayın!

Başka yollara uyulursa ne olur? Onu da ayetin ikinci bölümünde bildirilmiştir.

Yoksa bu hal sizi O’nun yolundan uzaklaştırıp parçalara böler. Sakınıp korunasınız diye O bunu önermiştir size.

Allah’ın benim doğru yolum dediği aynı surenin 151 ve 152. ayetlerinde sıralanmıştır.

“De ki: “Geliniz, Rabbinizin size neleri haram kıldığını okuyayım:

O’na hiçbir şeyi ortak koşmayın.

Allah’a şirk koşmak doğru olmayan yol

 Ana babaya iyilik edin.

 Anaya babaya iyilik etmemek doğru olmayan yol.

Fakir kalırız endişesi ile çocuklarınızı öldürmeyin. Sizi de onları da Biz rızıklandırıyoruz.

 Çocukları öldürmek kötü bir yol, eğri yol.

Ve kötülüklerin açığına ve gizlisine yaklaşmayın.

Kötülüğü açık ve gizli yapmak eğri ve kötü bir yoldur.

Haksız yere Allah’ın haram kıldığı nefsi öldürmeyin.

İnsan, hayvan ve bitki, kim olursa olsun sebepsiz bir yaşayanı öldürmek doğru olmayan yoldur.

 İşte bunlar, aklınızı kullanasınız diye O’nun size vasiyet ettikleridir.

Yetimin malına da yaklaşmayın; yalnız erginlik çağına erişinceye kadar en güzel biçimde hariç.

Yetimin malını yemek doğru olmayan yoldur.

 Ve ölçüyü, tartıyı hakkaniyetle tastamam yapın. Biz kimseyi gücünün yettiğinden başkası ile sorumlu tutmayız.

Ölçüyü ve tartıyı eksik tartmak haksızlık ve doğru olmayan yoldur.

 Söylediğiniz zaman da, yakınınız da olsa adil olun.

Yakınımız bile olsa şahitliği yapmamak yanlış bir yoldur

 Allah’a verdiğiniz sözü tastamam tutun.

Allah’a verilen söz muhakkak tutulmalı, bu sözü tutmamak doğru olmayan yoldur. Unutmayın ki, insanlara verilmiş sözler de Allah’a verilmiştir.

İşte bunları öğüt alıp düşünesiniz diye Allah emretti.

Görülmektedir ki, doğru yolu gösteren Allah, akıl verdiği insana aynı zamana aklını kullanarak doğru olmayan yolu da göstermiş olmaktadır.

Sanılmasın ki, doğru yolun hepsi bu ayetlerde sayılanlardır. Bu bir demet ayet sadece somut olarak açıklanan, bildirilen doğru yoldur. Ve bunlar Allah’ın kabul ettiği doğru yoldur.

Kuran’ın her bir ayeti insanı doğru yola götüren emirler bütünüdür. Kuran, mümine nasıl yaşayacağını öğreten Allah’ın öğüdü, emridir.

İşte açıkca doğru yolu gösteren muhteşem bir ayet.

İyilik, yüzlerinizi doğu ve batı tarafına çevirmeniz değildir.

 Asıl iyilik, o kimsenin yaptığıdır ki, Allah’a, ahiret gününe, meleklere, kitaplara, peygamberlere inanır.

 Yakınlara, yetimlere, yoksullara, yolda kalmışlara, dilenenlere ve kölelere sevdiği maldan harcar, namaz kılar, zekat verir.

Antlaşma yaptığı zaman sözlerini yerine getirir.

Sıkıntı, hastalık ve savaş zamanlarında sabreder.

İşte doğru olanlar, bu vasıfları taşıyanlardır.

 Müttakiler ancak onlardır! Bakara 177

Bu ayette sayılanları yapanlar doğru yolda, yapmayanlar yoldan çıkmış olanlardır.Lütfen düşünerek bir daha okur musunuz? Siz hangilerini taşıyorsunuz, okurken de düşününüz?

Yolun doğrusu dururken onu yapmayıp delaleti satın alan insanlar vardır. Bunların yaptığı ticaret kendilerine yarar sağlamaz.

İşte onlar, hidayete karşılık dalaleti satın alanlardır. Ancak onların bu ticareti kazançlı olmamış ve kendileri de doğru yola girememişlerdir. Bakara 16

İnsanlara doğru yolu gösteren sadece Allah’tır. Çünkü Allah’ın izni olmadan hiç kimse doğru yolu bulamaz. O, Elçisi’ne bile bu yetkiyi vermemiştir.

Onları doğru yola iletmek sana ait değildir. Lakin Allah dilediğini doğru yola iletir. Bakara 272

Allah, dileyeni doğru yola iletir. Bakara 142

Allah’ın doğru yolu göstermesinin de tek şartı vardır. O da kul, doğru yolu göstermesini Allah’tan dileyecek, isteyecektir.

Allah, kendine inanmayana doğru yolu göstermez.

Allah, kafirleri doğru yola iletmez. Bakara 264

Adını Allah’ın koyduğu dinimiz İslam, inananlar için dünya ve ahret mutluluğuna ulaştıran kesin doğru yolun ta kendisidir. Bu dinin sınırları Kuran’la çizilmiştir.

Dini ayakta tutun ve onda ayrılığa düşmeyin” Şura 13

Kuran, doğru yolun ta kendisidir. Doğru yolu bulmak isteyenler Kuran’ı okumalıdırlar. Bunu yapanlar yalnız kendisi için yapmış olurlar, yapmayanlar da yine kendileri için yapmamış olurlar. Tercihlerinin sonucuna katlanacaklardır. Zaten mümin Kuran’ı okumakla emrolunmuştur.

“Ve Kur’an’ı okumam (emredildi). Artık kim doğru yola gelirse, yalnız kendisi için gelmiş olur; kim de saparsa ona de ki: Ben sadece uyarıcılardanım. Neml 92

İşte Kuran’dan  düşündürücü birkaç ayet:

Bu (din), Rabbinin dosdoğru yoludur. Biz, öğüt alacak bir kavim için ayetleri ayrıntılı olarak açıkladık. Enam 126

Yeryüzünde haksız yere böbürlenenleri ayetlerimden uzaklaştıracağım. Araf 146

İnsan kendi kendine doğru yolu bulamaz. Doğru yola Allah’ın izniyle ulaşılır.Bkz.Yunus 35

 Doğru yola gitmeyenler, Allah’ın huzuruna varmayı umut etmeyenlerdir.. Bkz. Yunus 45

Allah’ın ayetlerine inanmayanları Allah doğru yola iletmez. Bkz Nahl 104

Kim doğru yolu seçerse kendisi için, kim de doğru yoldan saparsa kendine zarar vermiş olur.Bkz.İsra 15

Allah’a kul olmak doğru yolun kendisidir. Meryem 76

Şeytan doğru yoldan çıkarandır. Bknz Ankebud 38

Zulme sapanlarsa ilimsiz bir biçimde keyiflerine uymuşlardır. Allah’ın saptırdığına kim yol gösterecek? Böylelerinin yardımcıları yoktur. Rum 29

Gerçek akıl sahipleri doğru yolda olanlardır. Zümer 18

Allah yolunda malları ve canları ile savaşanlar,işte bunlar doğru

yoldadırlar. Hucurat 15

İnsanları doğru yoldan çıkaran birçok sebep vardır. Bunların başında Aklı kullanmamak gelir.Yunus 100, düşünmemek gelir. Enbiya 10

Aklını  kullanmayanlar ve düşünmeyenler, cehaletin, yanlış eğitim ve terbiyenin, adaletsizliğin, her türlü kirli ve kötü işlerin, arzu ve isteklere teslim olmanın, sadece kendini düşünüp başkalarına zulmetmenin, insan ve cin şeytanlarının, atalarından kendine gelen bilgilerin doğru ve yanlış olup olmadığını araştırmamanın, iyiyi ve güzeli bırakıp kötü çirkinin arkasına düşmenin, yardımlaşmak yerine en küçük yardımı esirgemenin  batağına düşüp acılar içinde kalmanın,mutsuzluğun, ahirette de acıklı azabı satın almanın kapısında bekleyenlerdir.

Mümin aklının kullanan, Kuran’ı okuyup O’ndan öğüt alıp hayatına uygulayan insandır. Geçmişinde bu yoldan ayrılmış, yolun doğrusu bırakmış, doğru olmayan yoldan yürümüş insanların  hatalarını ve günahlarını anlayıp doğru yolu düşünmeleri bile doğru bir yoldur.

Mümin bilir ki, Allah, affedicidir, affısever.Gittiğimiz yolun doğru olmadığını iyice düşünüp doğru yaşamanın niyetine giren kullarını Allah affeder, bağışlar.

Şu da muhakkak ki ben, tevbe eden, inanan ve yararlı iş yapan, sonra doğru yolda giden kimseyi bağışlarım. Taha 82

insan, ya doğru yol üzerindedir, ya da dışındadır. Allah buyuruyor:

 De ki: Göklerden ve yerden size rızık veren kimdir? De ki: Allah! O halde biz veya siz, ikimizden biri, ya doğru yol üzerinde veya açık bir sapıklık içindedir. Sebe 24

iyi, güzel ve doğru yol insana sevdirilmiştir. Bunları çirkin ile değiştirenler doğru yoldan çıkıp sapıtanlardır.

Hem bilin ki, içinizde Allah’ın elçisi vardır. Şayet o, birçok işlerde size uysaydı, sıkıntıya düşerdiniz. Fakat Allah size imanı sevdirmiş ve onu gönüllerinize sindirmiştir. Kim imanı küfre değişirse, şüphesiz dosdoğru yoldan sapmış olur.Bakara 108

Kim doğru yolda olursa, doğru olmayan yolda olanlar ona zarar veremezler. Bu Allah tarafından teminat adlına alınmıştır. İşte o ayet:

Ey iman edenler! Siz kendinize bakın. Siz doğru yolda olunca sapan kimse size zarar veremez. Hepinizin dönüşü Allah’adır. Artık O, size yaptıklarınızı bildirecektir. Maide 105

Doğru yolda olmamak, kendine ve çevresine insanın kötülük etmesidir. Kötülük işleyenler Allah’ın şu buyruğuna dikkat etmelidirler.

insanların işlemekte oldukları kötülükler, kötülük işleyenlerin kalplerini kirletir.Mutaffifin 14

Doğru yol, bir kurtuluş, çıkış yoludur.

Tabiattaki işleyen Allah’ın kanunları, konulmuş ölçüler, düzen, mükemmel işleyişin tamamı doğru yoldur.

Kötü düşünceden kurtuluş bir çıkış yoludur, doğru yoldur.

İnsanların Kuran’a uygun ölçülü bütün hareketleri doğru yoldur. Bunun tersi ise doğru olmayan yoldur.

Güzel düşünüp güzel konuşmak doğru yoldur.

Kibir, gurur, büyüklük duygusundan uzaklaşmak, varsa terk etmek doğru yoldur.

İşi güzel yapmak, olması gerektiği hareket etmek, her şeyi yerli yerine koymak doğru yoldur.

Size yapılmasını istemediğiniz ne varsa, sizin de başkalarına yapmamanız doğru yoldur.

özet olara Allah’ın yolu, Kuran’ın yolu, Allah’ın Elçisi Hz. Muhammed’in yolu doğru yoldur.

Doğru yoldan çıkanlar, günahkar olanlar, sapmış olanlardır. Böyle olanlara Allah’ın ne yapacağı bilmek ister misiniz? O zaman şu ayete bakalım:

Sapmış olanların varacakları yerse ateştir. Oradan her çıkmak istediklerinde, oraya geri çevrilirler. Ve şöyle denir onlara: “Yalanlayıp durduğunuz ateş azabını tadıverin!” Secde 20

Siz, doğru yolda mısınız?

Allah, sizleri doğru yolda gidenlerden eylesin.

Saygılarımla..

                                                                                 Necmi  AKGÜL

 

 

Paylaşın:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir