İNSAN VE EĞİTİMİ

İnsanı tanımadan onu eğitemezsiniz. Eğitmekle görevli kim varsa, bunlar da insandırlar. Kendini bilmeyen, tanımayan, eğiteceğini de bilip tanıyamaz. Eğitimci, diğer insanlara oranla daha çok insanları bilmelidir, tanımalıdır.

İnsanı anlatan ciltler dolusu kitaplar yazılmıştır. Her birimizin insan ve yapısı hakkında şöyle veya böyle bilgilerimiz vardır. bu nedenle her fikir adamı, her felsefeci, her ideoloji, her tarikat, her mezhep, her din insana kendi açısı, kendi çıkarları doğrultusunda bakmıştır. Ama ilim insanı incelemiş, ondaki şaşmaz, akıl ermez kanunları tesbit ettikce hayretler içinde kalmıştır.

İnsan hakkında en doğru ve sağlıklı bilgiyi nerden almalıyız? İnsanı en iyi bilen tarikat mı, felsefeci mi, mezhepler mi, çok çeşitli inanışlar var yeryüzünde onlar mı? Kim insanı en iyi bilir? Televizyonu en iyi kim tamir eder? Bilgisayardan en iyi kim anlar? Tamirciler mi? Yoksa onu ilk defa yapan mı? Buradan yola çıkarsak diyebiliriz ki, insanı en iyi onu yaratan bilir? Yüce Allah, İsra suresinin 54. ayetinde açık ve net olarak Rabbiniz, sizi en iyi bilendir, diyor. Sadece bizi mi en iyi biliyor? Her şeyi bilen Allah Şuara suresi 188. ayetinde Rabbim yaptıklarınızı en iyi bilendir. Demektedir. Yani Allah, hem bizi hem yaptıklarımızı en iyi bilendir.

Allah, herkesin kalbindekileri en iyi bilen değil midir? (Ankebut 10)

Demek ki Yüce Allah, yaratılışımızı, yaptıklarımızı ve kalbimizdekini en iyi bilendir.

Bu duruma göre eğiticinin üzerine düşen şey insanı en iyi bilenden öğrenmesidir. En iyi bilen, insanı en iyi en güzel şekilde yaratandır. Şüphesiz insanı yaratan Allah, insanı gönderdiği Kuran’ı Kerimde anlatacaktır.

Allah, ne yarattıysa, onun yapısına değişmeyen kanunlar koymuştur. Yaratılış kanunları dediğimiz bu kanunlar her insanda yürürlüktedir. Hatta yaratılan sinekte bile ona has yaratılış kanunları vardır. Atomlarda da bu kanunlar yürürlüktedir. Yaratılan gökyüzünde de, yer yüzünde de. Ayda da güneşte .. gözlerimizde de, hücrelerde de. Onun için sinek her zaman sinektir, insan yaratıldığı andan itibaren insandır, atomlar, sesler, renkler, diller, aklınıza gelen her şey ilk yaratıldığı gibi kendine has kanunlarla yaratılmışlardır ve bunlarda asla bir değişiklik bulunmamaktadır. Çünki Allah Rum suresinin 30. ayetinde bu durumu açıkca bildirmektedir. Ayet şöyledir: Hakka yönelerek kendini Allah’ın insanlara yaratılışta verdiği dine ver. Zira Allah’ın yaratışında değişme yoktur; işte dosdoğru din budur, fakat insanların çoğu bilmezler.

İnsanın hem dış görünüşüne, hem de iç dünyasına yaratılırken Allah tarafından konan ve değişmeyen kanunları bilmeyen bir insan, nasıl olur da diğer insanları eğitebilir? Buna imkan var mıdır? Eğitimci veya eğitim görevini üstlenmiş herkes bu kanunları bilmek zorundadırlar.

Açık ve net bir Allah yaratılış kanunu.

Tin Suresi: (1-4.ayetler)

1.İncire ve zeytine

2.Sina dağına

3.Bu güvenli Mekke şehrine ki,

4.Biz insanı en güzel şekilde yarattık.

Yüce Allah, Biz insanı en güzel şekilde yarattık, diyor. Bundan insanların hepsinin görünüş olarak çok güzel yaratılmış olduğu anlaşılmamalıdır. Bütün kadınlar aynı derecede güzel, bütün erkekler aynı derecede yakışıklı olsaydı, güzellik ve çirkinlik kavramı olmazdı. Buradaki güzel yaratılış, insanın yaratılış amaçlarına uygun, görünüş ve iç dünyasına konularak donatılan en güzel şekil olarak anlamak gerekmektedir. Her insanın gözü, kolları , bacakları ,gövdesi, aklı , gönlü ve canı ve ruhu vardır. bunlar Allah’ın insanı yaratılış amaçlarına uygun görevlerini yerine getirecek şekilde en güzel şekilde yaratıldığı anlaşılmalıdır.

Allah, yemin ediyor. Niye? İncire, zeytine, Sina dağına ve Mekke şehrine. Niçin yemin ediyor? İki şey için: Biri insanı kendisinin yarattığına, ikincisi de yarattığı bu insanın yarattıkları içinde en güzel olduğuna. Kainatı yaratan, her şeyi bilen, hiçbir şeye ihtiyacı olmayan O büyük Rabbimiz yemin ederek insanı yarattığını ve hem de en güzel yarattığını söylüyorsa, bu ayetin üzerinde durmak, düşünmek lazım.

Allah, insanı yarattım diyor da, acaba nasıl yarattığını da anlatıyor mu? Evet, hem de bütün detayları ile anlatmaktadır.

Allah, insanı yaratmadan önce yeryüzünü yaratmıştır. İnsanı yaratmaya karar verdiğinde yeryüzü yaratılmış, yaratılan bu sistemde yaşayabilecek bir insanın yaratılmasına karar verilmiştir. Bakara suresi 30. ayetinde: Hatırla ki Rabbin meleklere: Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım. Allah, meleklere yeryüzünde bir halife yaratacağım dediğine göre, insan yaratılmadan yeryüzünün yaratılmış olduğu açıkca anlaşılmaktadır.

Melekler, kendilerinin Allah’ı hamdettiklerini belirterek, yeryüzünde bozgunculuk yapacak ve kan dökecek insanın yaratılmasını istememişlerdir. (Bakara 30) Yüce Allah, meleklere kendilerinin bilmediklerini bildiğini belirterek, insanı yaratmaya kararlı olduğunu belirtmiştir. Allah da onlara: Sizin bilemiyeceğinizi herhalde ben bilirim, dedi. (Bakara 30)

Allah ile Melekler arasındaki konuşma 31. ayette de devam etmektedir. Allah Adem’e bütün isimleri, öğretti. Sonra onları önce meleklere arzedip: Eğer siz sözünüzde sadık iseniz, şunların isimlerini bana bildirin, dedi.

Burada üç önemli husus dikkati çekmektedir. Birincisi, önce yeryüzü yaratılmıştır. Yeryüzünün iklim şartları, suyu, havası, ağaçları, çiçekleri , kuşları, bulutları , yağmurları,gecesi, gündüzü.. sonra bu şartlara uyum sağlayabilecek insan. İkincisi, bu yeryüzü şartlarına uygun yaratılmış insan, yaratıldıktan hemen sonra eğitime tabi tutulmuştur. Allah, Adem’e bütün isimleri öğretti. Eğitimin hemen ardından da, yani Adem’in öğrenip öğrenmediklerini kontrol amacıyla sınava tabi tutulmuştur. Demek ki , eğitimde öğrenmek ve öğrendiklerinden sınava tabi tutulmak eğitimin olmazsa olmazlarındandır. Eğitimin sonunda başarı ve başarısızlık değerlendirilmelidir.

Burada dikkat çeken bir başka durum daha vardır. Yüce Allah, meleklere bir insan yaratacağını söylediği vakit, melekler bozgunculuk yapacak ve kan dökecek insan mı diyerek karşı çıkıyorlar. Allah, Adem’i eğitime tabi tutuyor. Bu şu demek de oluyor ki, bozgunculuk ve kan dökücülük eğitimle yerini barış ve mutluluğa bırakır. Yani eğitim, kötü olan şeyleri önleyen en büyük şeydir. Zaten eğitim sadece iyi şeyleri öğretmek değil, kötü olan şeyleri de yok etmektir.

                   Necmi Akgül

Paylaşın:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir